2 . محشّى ( ملّا على نوري ) متأسّفانه از جزئيات حيات وى اطّلاع دقيقى در دست نيست . در كتابهاى تراجم أو را با عنوان « آخوند ملّا علي بن ملّا جمشيد مازندرانى نوري أصفهاني » معرّفى كرده‌اند . گويند أو هنگام وفات ؛ يعنى در سال 1246 ه . ق نزديك به 100 سال داشته ؛ بنا بر اين مىتوان چنين استظهار كرده كه أو أواسط قرن دوازدهم به دنيا آمده . علوم رسمي مقدّماتى را از محضر علماى مازندران فرا گرفت . سپس از آنجا به أصفهان مهاجرت كرد ؛ ودروس معقول را از بزرگانى چون : آقا محمّد بيدآبادى وميرزا أبو القاسم مدرّس أصفهاني آموخت . أو دو أستاذ خويش را اين گونه توصيف كرده است : « فخر المحقّقين ، ملاذ طلّاب اليقين ، قدوة الحكماء الإلهيّين ، محيى مراسم العرفاء المتشرّعين الموحّدين ، سيّدى وسندى وسيّد الجميع آقائى آقا محمّد بن آقا محمّد رفيع رفعه اللّه تعالى مع الأئمّة الطاهرين عليهم السّلام » و « عمدة الحكماء ، استادى ميرزا أبو القاسم » . « 1 » « علاقهء صداقت ويگانگى أو با ميرزاى قمى محكم بوده وبا يكديگر مكاتبات ومراسلات بسيارى داشته‌اند كه با عين عبارات نظمى ونثرى ايشان در أواخر كتاب جامع الشتات ميرزا نگاشته يافته است . نوري را به علم وورع وتقوا وعدالت وفقاهت حاج سيّد محمّد باقر حجّة الإسلام شفتى وحاج محمّد إبراهيم كرباسى اعتقاد تمام بود ؛ در نماز بديشان اقتدا مىكرد . ايشان نيز احترامات لازمهء أو را رعايت كرده ودر مجالس وراه رفتن به خودشان مقدّم مىداشته‌اند . » « 2 » أو به واسطهء استعداد سرشارى كه داشت در همان أوان جوانى آن‌گاه كه بيست وپنج سال بيش نداشت ، در زمرهء حكماى طراز اوّل عصر خويش قرار گرفت . آخوند نوري بر مباني وانديشه‌هاى فلسفي صدر المتألّهين تسلّطى تامّ داشت . چيرگى أو بر أركان حكمت متعاليه ومشارب چهارگانهء عرفان ، كلام ، حكمت مشّاء وحكمت اشراق ، به حدّى بود كه برخى معتقدند كه آگاهى أو به رموز ودقايق نظام فلسفي صدرايى اگر بيش از خود

--> ( 1 ) قصص العلماء ، صص 153 - 154 . ( 2 ) . ريحانة الأدب ، ج 6 ، صص 261 - 262 .